{"id":1129,"date":"2004-11-15T16:08:00","date_gmt":"2004-11-15T15:08:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/saturn_s_moons\/"},"modified":"2026-10-08T00:36:20","modified_gmt":"2026-10-07T22:36:20","slug":"saturn_s_moons","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/saturn_s_moons\/","title":{"rendered":"Ksi\u0119\u017cyce Saturna"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Saturn ma 31 znanych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w \u2013 wi\u0119cej ni\u017c jakakolwiek inna planeta z wyj\u0105tkiem Jowisza. Jeden z nich, Tytan, ma rozmiar planety, ale pozosta\u0142e s\u0105 znacznie mniejsze. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ksi\u0119\u017cyc\u00f3w jest pokryta lodem i usiana licznymi okr\u0105g\u0142ymi kraterami o r\u00f3\u017cnych rozmiarach. Powsta\u0142y one w wyniku uderze\u0144 komet i skalistych meteoryt\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<p>Na Tetydzie znajduje si\u0119 ogromny krater z szczytem po\u015brodku, przez co przypomina on \u2018Gwiazd\u0119 \u015amierci\u2019 z film\u00f3w z serii \u201eGwiezdne wojny\u201d. Mimas r\u00f3wnie\u017c posiada gigantyczny krater o \u015brednicy setek kilometr\u00f3w.<\/p>\n<p>Chocia\u017c powierzchnie niekt\u00f3rych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w s\u0105 niezwykle zimne, wydaje si\u0119, \u017ce w \u015brodku s\u0105 one ciep\u0142e. Niekt\u00f3re obszary ksi\u0119\u017cyca Enceladusa s\u0105 g\u0142adkie i wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 pokryte materia\u0142em wyrzuconym z lodowych wulkan\u00f3w.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\" data-width=\"842\" data-credit=\"NASA\/JPL\/Space Science Institute\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2004\/09\/Iapetus_light_and_dark2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2004\/09\/iapetus_light_and_dark2\/17875296-2-eng-GB\/Iapetus_light_and_dark.jpg\" alt=\"Iapetus: light and dark\"><figcaption>Iapetus: \u015bwiat\u0142o i ciemno\u015b\u0107<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kolejnym dziwnym \u015bwiatem jest Japet. Jedna z jego stron jest bardzo jasna, ale strona przeciwna jest czarniejsza od w\u0119gla. Mniejsze ksi\u0119\u017cyce kr\u0105\u017c\u0105 bardzo blisko pier\u015bcieni lub daleko od planety. Najbardziej oddalone ksi\u0119\u017cyce zachowuj\u0105 si\u0119 jak pijani kierowcy jad\u0105cy pod pr\u0105d ulic\u0105 jednokierunkow\u0105. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce zbli\u017cy\u0142y si\u0119 one zbytnio do Saturna i zosta\u0142y schwytane przez jego pot\u0119\u017cn\u0105 grawitacj\u0119.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3re z mniejszych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w kr\u0105\u017c\u0105 wewn\u0105trz pier\u015bcieni. Pe\u0142ni\u0105 one rol\u0119 \u2018pasterzy\u2019, utrzymuj\u0105c cz\u0105stki pier\u015bcieni na swoich miejscach. Dwa z nich nawet zamieniaj\u0105 si\u0119 orbitami, gdy jeden wyprzedza drugi.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Saturn has 31 known moons \u2013 more than any other planet except Jupiter. One of them, Titan, is planet-sized, but the others are much smaller. Most of the moons are [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2004\/11\/view_of_tethys_beyond_saturn2\/17882215-2-eng-GB\/View_of_Tethys_beyond_Saturn.jpg","esa_banner_description":"View of Tethys beyond Saturn","esa_banner_credit":"NASA\/JPL\/Space Science Institute","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2004\/11\/View_of_Tethys_beyond_Saturn2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,11,12],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-1129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-our-universe","category-planets-and-moons","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1129"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4863,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1129\/revisions\/4863"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1129"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=1129"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1129"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=1129"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=1129"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=1129"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=1129"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=1129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}