{"id":1112,"date":"2005-10-07T11:09:00","date_gmt":"2005-10-07T09:09:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/lift_off_for_europe_s_first_earth_explorer\/"},"modified":"2026-10-08T00:36:08","modified_gmt":"2026-10-07T22:36:08","slug":"lift_off_for_europe_s_first_earth_explorer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/lift_off_for_europe_s_first_earth_explorer\/","title":{"rendered":"Start pierwszego europejskiego satelity z serii Earth Explorer"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Nowy rozdzia\u0142 w historii obserwacji Ziemi rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 8 pa\u017adziernika 2005 r. o godz. XX.XX czasu \u015brodkowoeuropejskiego (CEST), kiedy to europejski satelita CryoSat wystartowa\u0142 z kosmodromu Plesetsk w p\u00f3\u0142nocnej Rosji. Ten wa\u017c\u0105cy 711 kg statek kosmiczny jest pierwsz\u0105 misj\u0105 z serii Earth Explorer prowadzonej przez ESA \u2013 nowej serii satelit\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 bada\u0107 najwa\u017cniejsze zmiany zachodz\u0105ce na naszej planecie.<\/p>\n<\/div>\n<p>Satelita Cryosat zosta\u0142 umieszczony na orbicie prawie polarnej o wysoko\u015bci 720 km za pomoc\u0105 rakiety no\u015bnej \u201eRockot\u201d \u2013 by\u0142 to pierwszy przypadek, kiedy ESA skorzysta\u0142a z tego typu rakiety. W ramach programu ESA \u201eLiving Planet\u201d satelita Cryosat przez trzy lata b\u0119dzie przeprowadza\u0142 najdok\u0142adniejsze w historii pomiary polarnych czap lodowych.<\/p>\n<p>Jego wysoko\u015bciomierz radarowy wykryje zmiany grubo\u015bci pokrywy lodowej na l\u0105dzie i morzu wynosz\u0105ce zaledwie kilka centymetr\u00f3w. Informacje te maj\u0105 kluczowe znaczenie, poniewa\u017c pokrywy lodowe Arktyki i Antarktydy odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w klimacie naszej planety.<\/p>\n<p>Wielu naukowc\u00f3w obawia si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych kilku dekad globalne ocieplenie spowoduje stopnienie znacznej cz\u0119\u015bci lodu. Mog\u0142oby to radykalnie zmieni\u0107 pr\u0105dy oceaniczne na P\u00f3\u0142nocnym Atlantyku, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 zachodniej Europie ciep\u0142o w zimie.<\/p>\n<p>\u201cDzi\u0119ki satelitom CryoSat oraz ca\u0142emu programowi Living Planet ESA zapewnia narz\u0119dzia pozwalaj\u0105ce odpowiedzie\u0107 na obawy wszystkich Europejczyk\u00f3w dotycz\u0105ce zmian klimatu i przysz\u0142o\u015bci \u017cycia na Ziemi\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Jean-Jacques Dordain, dyrektor generalny ESA.<\/p>\n<p>Planowanych jest jeszcze pi\u0119\u0107 misji z serii Earth Explorer. B\u0119d\u0105 one po\u015bwi\u0119cone badaniu wielu r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w \u015brodowiska naturalnego. Obejmuj\u0105 one cyrkulacj\u0119 oceaniczn\u0105, wilgotno\u015b\u0107 gleby i zasolenie ocean\u00f3w (zawarto\u015b\u0107 soli), wiatry globalne, pole magnetyczne Ziemi oraz wp\u0142yw zachmurzenia na nap\u0142ywaj\u0105ce promieniowanie s\u0142oneczne.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A new chapter in Earth observation began at XX.XX CEST on 8 October 2005, when Europe\u2019s CryoSat lifted off from Plesetsk Cosmodrome in northern Russia. The 711-kg spacecraft is the [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2005\/07\/cryosat14\/17888209-2-eng-GB\/CryoSat.jpg","esa_banner_description":"CryoSat","esa_banner_credit":"ESA - AOES Medialab","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2005\/07\/CryoSat14","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[42,10,66],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-1112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth","category-learn","category-water-world"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2255,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1112\/revisions\/2255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1112"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=1112"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1112"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=1112"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=1112"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=1112"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=1112"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=1112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}