{"id":1024,"date":"2006-05-02T08:28:00","date_gmt":"2006-05-02T06:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/space_radar_reveals_antarctic_rivers\/"},"modified":"2026-10-08T00:35:00","modified_gmt":"2026-10-07T22:35:00","slug":"space_radar_reveals_antarctic_rivers","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/space_radar_reveals_antarctic_rivers\/","title":{"rendered":"Radar kosmiczny ujawnia rzeki na Antarktydzie"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Naukowcy od dziesi\u0119cioleci wiedz\u0105 o istnieniu wielu ogromnych jezior ukrytych pod zamarzni\u0119tymi pustkowiami Antarktydy. Zazwyczaj zak\u0142adano jednak, \u017ce jeziora te s\u0105 odizolowane. Teraz europejski satelita radarowy o nazwie ERS-2 wykaza\u0142, \u017ce rzeki p\u0142yn\u0105ce pod lodem mog\u0105 przenosi\u0107 ogromne ilo\u015bci wody powodziowej z jednego jeziora do drugiego.<\/p>\n<\/div>\n<p>Odkrycia dokona\u0142y brytyjskie naukowczynie, kt\u00f3re analizowa\u0142y zmiany wysoko\u015bci powierzchni pokrywy lodowej. Niezwykle precyzyjne pomiary radarowe wysoko\u015bci powierzchni wykaza\u0142y, \u017ce l\u00f3d nad jednym z jezior obni\u017cy\u0142 si\u0119 o oko\u0142o trzy metry. Dwie\u015bcie dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t kilometr\u00f3w dalej, nad dwoma r\u00f3\u017cnymi jeziorami podlodowcowymi, l\u00f3d wybrzuszy\u0142 si\u0119 w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n<p>Zmiany te w wysoko\u015bci pokrywy lodowej mo\u017cna wyja\u015bni\u0107, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce pod pokryw\u0105 lodow\u0105 o grubo\u015bci 4 km p\u0142yn\u0119\u0142a rzeka tak du\u017ca jak londy\u0144ska Tamiza. W ci\u0105gu 16 miesi\u0119cy oko\u0142o 1,8 kilometra sze\u015bciennego wody przep\u0142yn\u0119\u0142o tunelem wy\u017c\u0142obionym w lodu<\/p>\n<p>\u201cTe nowe dane pokazuj\u0105, \u017ce od czasu do czasu jeziora pod lodem wyskakuj\u0105 niczym korki od szampana, uwalniaj\u0105c potoki wody, kt\u00f3re pokonuj\u0105 bardzo du\u017ce odleg\u0142o\u015bci\u201d \u2013 powiedzia\u0142 prof. Duncan Wingham (University College w Londynie).<\/p>\n<p>\u201cJedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych obaw by\u0142o to, \u017ce w wyniku wierce\u0144 w g\u0142\u0105b jezior zostan\u0105 wprowadzone nowe mikroorganizmy\u201d \u2013 powiedzia\u0142 prof. Wingham. \u201cNasze dane wskazuj\u0105, \u017ce ewentualne zanieczyszczenie nie ograniczy si\u0119 do jednego jeziora, ale z czasem rozprzestrzeni si\u0119 wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej sieci rzek\u201d.<\/p>\n<p>\u201cUwa\u017cali\u015bmy te jeziora za odizolowane laboratoria biologiczne. Teraz b\u0119dziemy musieli zrewidowa\u0107 to przekonanie\u201d.\u201d<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Scientists have known for decades about many huge lakes that hide beneath the frozen wastes of Antarctica. However, it has usually been assumed that the lakes were isolated. Now a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2006\/04\/the_dry_valleys_in_coastal_east_antarctica2\/17910935-2-eng-GB\/The_Dry_Valleys_in_coastal_East_Antarctica.jpg","esa_banner_description":"The Dry Valleys in coastal East Antarctica","esa_banner_credit":"David Sugden, Edinburgh University","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2006\/04\/The_Dry_Valleys_in_coastal_East_Antarctica2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[42,10,66],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-1024","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-earth","category-learn","category-water-world"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1024"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2167,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1024\/revisions\/2167"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1024"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=1024"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1024"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=1024"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=1024"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=1024"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=1024"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=1024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}