{"id":1001,"date":"2004-12-03T10:28:00","date_gmt":"2004-12-03T09:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/aerosols\/"},"modified":"2026-10-08T00:34:43","modified_gmt":"2026-10-07T22:34:43","slug":"aerosols","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/aerosols\/","title":{"rendered":"Aerozole"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Powietrze jest pe\u0142ne drobnych, unosz\u0105cych si\u0119 w powietrzu cz\u0105stek py\u0142u i kropelek \u2013 zwanych \u201caerozolami\u201d. Wiele aerozoli powstaje w wyniku naturalnych proces\u00f3w. Nale\u017c\u0105 do nich piasek z pustynnych burz piaskowych, cz\u0105steczki soli z oceanu, kryszta\u0142ki lodu oraz popi\u00f3\u0142 pochodz\u0105cy z po\u017car\u00f3w i erupcji wulkanicznych.<\/p>\n<\/div>\n<p>Dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka r\u00f3wnie\u017c przyczynia si\u0119 do wzrostu ilo\u015bci aerozoli w atmosferze. Aerozole w postaci czarnej sadzy i dwutlenku siarki unosz\u0105 si\u0119 z komin\u00f3w \u201cbrudnych\u201d elektrowni i fabryk. Inne aerozole s\u0105 emitowane przez uk\u0142ady wydechowe samochod\u00f3w i silniki samolot\u00f3w.<\/p>\n<p>Aerozole s\u0105 tak ma\u0142e, \u017ce mog\u0105 rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 po ca\u0142ym \u015bwiecie. Mog\u0105 powodowa\u0107 astm\u0119 oraz prowadzi\u0107 do powstawania kwa\u015bnych deszczy, kt\u00f3re zabijaj\u0105 ryby i drzewa. Odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c rol\u0119 w zmianach klimatu, poniewa\u017c poch\u0142aniaj\u0105 i rozpraszaj\u0105 \u015bwiat\u0142o s\u0142oneczne. Dane przesy\u0142ane przez satelity pomagaj\u0105 naukowcom bada\u0107 rozprzestrzenianie si\u0119 aerozoli oraz ich wp\u0142yw na nasz\u0105 planet\u0119.<\/p>\n<p>Cztery przyrz\u0105dy zainstalowane na pok\u0142adzie satelity Envisat nale\u017c\u0105cego do ESA s\u0142u\u017c\u0105 do mapowania st\u0119\u017ce\u0144 cz\u0105stek py\u0142u i kropelek chmur, od poziomu gruntu a\u017c do wysoko\u015bci 100 km. Potrafi\u0105 one wykrywa\u0107 smugi aerozoli i zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 du\u017ce miasta przemys\u0142owe lub p\u0142on\u0105ce lasy. Potrafi\u0105 te\u017c rozpozna\u0107 smugi spalin pozostawione w g\u00f3rnych warstwach atmosfery przez samoloty pasa\u017cerskie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The air is full of tiny, floating dust particles and droplets &#8211; known as \u201caerosols\u201d. Many aerosols are produced by nature. These include sand from desert dust storms, salt particles [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2003\/07\/volcano_-_grey_with_smoke2\/17894314-2-eng-GB\/Volcano_-_grey_with_smoke.jpe","esa_banner_description":"","esa_banner_credit":"ESA","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2003\/07\/Volcano_-_grey_with_smoke2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[64,42,10],"tags":[2],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-1001","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-climate-change","category-earth","category-learn","tag-background-article"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1001","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1001"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1001\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2144,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1001\/revisions\/2144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1001"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1001"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1001"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=1001"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1001"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=1001"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=1001"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=1001"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=1001"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=1001"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}