{"id":842,"date":"2009-03-05T08:56:00","date_gmt":"2009-03-05T07:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kids.esa.int\/electronic_nose_sniffs_health_hazards\/"},"modified":"2026-10-08T00:32:53","modified_gmt":"2026-10-07T22:32:53","slug":"electronic_nose_sniffs_health_hazards","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/electronic_nose_sniffs_health_hazards\/","title":{"rendered":"Elektronick\u00fd nos vy\u010denich\u00e1 zdravotn\u00ed rizika"},"content":{"rendered":"<div class=\"lede\">\n<p>Pokro\u010dil\u00fd syst\u00e9m \u2018elektronick\u00e9ho nosu\u2019, kter\u00fd byl p\u016fvodn\u011b vyvinut pro monitorov\u00e1n\u00ed kvality vzduchu uvnit\u0159 vesm\u00edrn\u00fdch stanic, se nyn\u00ed vyu\u017e\u00edv\u00e1 k z\u00e1chran\u011b \u017eivot\u016f na Zemi. Syst\u00e9m byl \u00fasp\u011b\u0161n\u011b nasazen p\u0159i dvou mis\u00edch Evropsk\u00e9 kosmick\u00e9 agentury (ESA) na vesm\u00edrnou stanici Mir v letech 1995 a 1997. Svou u\u017eite\u010dnost prok\u00e1zal, kdy\u017e \u2018zachytil\u2019 prvn\u00ed zn\u00e1mky potenci\u00e1ln\u011b smrteln\u00e9ho po\u017e\u00e1ru na palub\u011b.<\/p>\n<\/div>\n<p>Elektronick\u00fd nos se skl\u00e1d\u00e1 ze t\u0159\u00ed \u010d\u00e1st\u00ed. Pokro\u010dil\u00fd senzor detekuje nepatrn\u00e9 mno\u017estv\u00ed neobvykl\u00fdch l\u00e1tek ve vzduchu. Mikro\u010dip tyto zne\u010di\u0161\u0165uj\u00edc\u00ed l\u00e1tky identifikuje. Syst\u00e9m pro zpracov\u00e1n\u00ed dat pak v p\u0159\u00edpad\u011b, \u017ee jsou \u0161kodliv\u00e9, spust\u00ed poplach.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-natural\" data-width=\"400\" data-credit=\"MST Aerospace \/ EADS RST Rostock System-Technik\" data-detail-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2009\/03\/Electronic_nose2\" data-licence=\"ESA Standard Licence\" data-licence-url=\"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Terms_and_conditions_of_use_of_images_and_videos_available_on_the_esa_website\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" style=\"max-width:100%;height:auto\" src=\"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2009\/03\/electronic_nose2\/18249657-2-eng-GB\/Electronic_nose.jpg\" alt=\"Electronic nose\"><figcaption>Elektronick\u00fd nos<\/figcaption><\/figure>\n<p>V posledn\u00edch letech vyvinuli in\u017een\u00fd\u0159i z N\u011bmecka a \u0160v\u00e9dska za podpory ESA tento syst\u00e9m pro pr\u016fmyslov\u00e9 vyu\u017eit\u00ed. V\u00fdsledkem je jeho zaveden\u00ed jako syst\u00e9mu detekce po\u017e\u00e1r\u016f, kter\u00fd v stockholmsk\u00e9m metru zaji\u0161\u0165uje v\u010dasn\u00e9 varov\u00e1n\u00ed p\u0159ed po\u017e\u00e1ry. Elektronick\u00fd nos, kter\u00fd dok\u00e1\u017ee zachytit prvn\u00ed zn\u00e1mky kou\u0159e v 56 stanic\u00edch metra a 60 km tunel\u016f, je mnohem m\u00e9n\u011b citliv\u00fd na vlhkost a jemn\u00fd prach ne\u017e p\u0159edchoz\u00ed detek\u010dn\u00ed syst\u00e9my.<\/p>\n<p>Syst\u00e9m se osv\u011bd\u010dil tak\u00e9 jako syst\u00e9m v\u010dasn\u00e9ho varov\u00e1n\u00ed p\u0159ed nemocni\u010dn\u00edmi mikroorganismy. V\u010dasn\u00e9 odhalen\u00ed vir\u016f a infekc\u00ed m\u00e1 z\u00e1sadn\u00ed v\u00fdznam pro z\u00e1chranu \u017eivot\u016f pacient\u016f, kte\u0159\u00ed podstoupili transplantaci org\u00e1n\u016f nebo se nach\u00e1zej\u00ed na jednotk\u00e1ch intenzivn\u00ed p\u00e9\u010de. Bakterie a pl\u00edsn\u011b ve vzduchu rovn\u011b\u017e p\u0159edstavuj\u00ed vysok\u00e9 riziko infekce pro pacienty na um\u011bl\u00e9 plicn\u00ed ventilaci. D\u00edky identifikaci t\u011bchto mikroorganism\u016f p\u0159en\u00e1\u0161en\u00fdch vzduchem usnad\u0148uje elektronick\u00fd nos p\u0159edepisov\u00e1n\u00ed spr\u00e1vn\u00fdch l\u00e9k\u016f a p\u0159edstavuje nepostradateln\u00fd n\u00e1stroj v boji proti infekc\u00edm.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>An advanced \u2018electronic nose\u2019 system, first developed to monitor the air quality inside space stations, is now being used to save lives on the ground. The system was successfully operated [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"esa_banner_image":"https:\/\/www.esa.int\/var\/esa\/storage\/images\/esa_multimedia\/images\/2009\/03\/stockholm_metro_train2\/17896718-2-eng-GB\/Stockholm_metro_train.jpg","esa_banner_description":"Stockholm metro train","esa_banner_credit":"Jorges","esa_banner_licence":"ESA Standard Licence","esa_banner_detail_url":"https:\/\/www.esa.int\/ESA_Multimedia\/Images\/2009\/03\/Stockholm_metro_train2","esa_external_url":"","esa_external_new_window":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":true},"categories":[10,54,40],"tags":[],"panel":[],"language":[],"age":[],"duration":[],"resource_type":[],"audience":[],"wf_post_folders":[],"class_list":["post-842","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-learn","category-space-technologies-on-earth","category-technology"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=842"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4702,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842\/revisions\/4702"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=842"},{"taxonomy":"panel","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/panel?post=842"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=842"},{"taxonomy":"age","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/age?post=842"},{"taxonomy":"duration","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/duration?post=842"},{"taxonomy":"resource_type","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/resource_type?post=842"},{"taxonomy":"audience","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/audience?post=842"},{"taxonomy":"wf_post_folders","embeddable":true,"href":"https:\/\/kids.esa.int\/cs\/wp-json\/wp\/v2\/wf_post_folders?post=842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}